99 Ngày Spring — Ngày 11: REST controller đầu tiên

Mười ngày đầu ta mài giũa "nội công": container, bean, DI, cấu hình. Hôm nay bắt đầu Giai đoạn 2 — xây REST API: làm thứ mà trình duyệt, app di động hay service khác thật sự gọi được. Nhân vật chính là @RestController — và bạn sẽ thấy chỉ cần vài dòng: không XML, không servlet tay, không cấu hình server — mọi nền móng Ngày 02–10 giờ gặt quả.

Sketchnote Ngày 11: REST controller đầu tiên — @RestController, @GetMapping, JSON tự động và hành trình request

REST 30 giây: tài nguyên & động từ

REST nói gọn: mọi thứ là tài nguyên định danh bằng URL (/api/posts, /api/posts/1), thao tác bằng động từ HTTP: GET đọc, POST tạo, PUT sửa, DELETE xóa.
Dữ liệu trao đổi mặc định là JSON — nhẹ, mọi ngôn ngữ đọc được; server và client nhờ đó tách rời hoàn toàn (web, mobile, service khác đều xài chung một API).
Hôm nay ta tập trung GET — các động từ còn lại lần lượt xuất hiện trong tuần này.

Controller đầu tiên: 5 dòng là chạy

@RestController                          // = @Controller + @ResponseBodypublic class HelloController {

    @GetMapping("/hello")                // GET /hello → chạy method này
    public String hello() {
        return "Xin chào từ Spring Boot!";   // chuỗi trả thẳng vào response body
    }
}

// Chạy app (Ngày 02) rồi mở trình duyệt / curl:// GET http://localhost:8080/hello// → 200 OK, body: Xin chào từ Spring Boot!

@RestController là stereotype (họ hàng @Component — Ngày 05): component scan nhặt nó thành bean, kiêm lời hứa "giá trị method trả về đi thẳng vào response body".
@GetMapping("/hello") khắc biển chỉ đường: GET tới /hello thì gọi method này. Nó là dạng gọn của @RequestMapping(method = GET).
Không cần main nào khác, không đăng ký gì thêm — chạy app là endpoint sống. So với thời Java EE phải viết servlet + web.xml, đây chính là lý do Spring Boot thắng cuộc (Ngày 01).

Trả JSON: Jackson lo phần nặng nhọc

Chuỗi thô mới là khởi động — API thật trả dữ liệu có cấu trúc. Điều tuyệt nhất: bạn cứ trả object Java, phần còn lại đã có người lo:

public record Post(Long id, String title, boolean published) { }

@RestControllerpublic class PostController {

    @GetMapping("/api/posts")
    public List<Post> list() {           // trả OBJECT — không phải String!
        return List.of(
            new Post(1L, "Ngày 11: REST controller", true),
            new Post(2L, "Bản nháp ngày mai", false)
        );
    }
}

// GET /api/posts → Jackson TỰ serialize thành JSON:// [//   { "id": 1, "title": "Ngày 11: REST controller", "published": true },//   { "id": 2, "title": "Bản nháp ngày mai", "published": false }// ]// Content-Type: application/json — không viết một dòng chuyển đổi nào!

Jackson — thư viện JSON đi kèm starter web — tự serialize mọi object/record/list thành JSON, đặt luôn Content-Type: application/json.
Dùng record (Java 21) làm kiểu trả về rất hợp: gọn, bất biến, tên field thành tên key JSON. Java thuần sẽ mổ xẻ record kỹ ở Ngày 20 của series Java.
Vì sao Jackson "tự nhiên" có mặt? Auto-configuration Ngày 10: classpath có Jackson → @ConditionalOnClass đậu → HttpMessageConverter JSON được dựng sẵn.

Hành trình một request

// Hành trình một request GET /api/posts://// Trình duyệt/khách hàng//   → Tomcat (server nhúng — starter web mang theo, Ngày 02)//     → DispatcherServlet (bưu điện trung tâm của Spring MVC)//       → HandlerMapping: "/api/posts" thuộc về PostController.list()//         → gọi method — controller là BEAN (Ngày 03!), được DI đầy đủ//       → giá trị trả về → Jackson (HttpMessageConverter) → JSON//   ← 200 OK + application/json//// DispatcherServlet & bạn bè đều do AUTO-CONFIGURATION dựng (Ngày 10!)// — thấy spring-boot-starter-web trên classpath là cả dây chuyền mọc ra

Nắm sơ đồ này là nắm xương sống Spring MVC: DispatcherServlet nhận mọi request rồi phân phát cho controller khớp đường dẫn — vì thế gọi là mô hình front controller. Từng mắt xích (mapping, converter, xử lý lỗi) đều là bean thay được — nhưng mặc định của Boot đã đủ tốt để ta chỉ viết controller.

Controller mỏng, service dày

Thói quen vàng nên tập từ ngày đầu tiên: controller chỉ nhận request và trả response — nghiệp vụ đẩy xuống tầng @Service (Ngày 05), nối nhau bằng constructor injection (Ngày 04):

@RestControllerpublic class PostController {
    private final PostService postService;      // controller MỎNG: nhận & trả

    PostController(PostService postService) {   // constructor injection — Ngày 04!
        this.postService = postService;
    }

    @GetMapping("/api/posts")
    public List<Post> list() {
        return postService.findAll();           // nghiệp vụ ở tầng service
    }
}

@Servicepublic class PostService {
    public List<Post> findAll() {               // mai mốt: gọi repository, cache…
        return List.of(new Post(1L, "Bài đầu tiên", true));
    }
}

Controller mỏng dễ đọc, dễ test; service không dính gì tới HTTP nên tái sử dụng được ở scheduler, listener, CLI…
Chuỗi phân tầng đầy đủ controller → service → repository sẽ khép kín khi gặp Spring Data JPA (Ngày 21+).

Bài tập nhỏ

Tạo HelloController với GET /hello trả tên bạn — chạy và gọi bằng trình duyệt lẫn curl.
Tạo record Book(Long id, String title, double price) và endpoint GET /api/books trả 3 cuốn — ngắm JSON tự sinh.
Tách BookService rồi tiêm vào controller bằng constructor — xác nhận kết quả không đổi.
Gọi một đường dẫn không tồn tại (GET /nope) — xem JSON lỗi 404 mặc định của Boot; Ngày 16 ta sẽ tự may trang lỗi đẹp hơn.

Kết luận

Ứng dụng của bạn đã nói chuyện được với thế giới: @RestController + @GetMapping mở endpoint trong vài dòng, Jackson tự đổi object thành JSON, DispatcherServlet điều phối sau cánh gà, và kiến trúc controller-mỏng-service-dày đặt nền cho mọi ngày sau. Nhưng API mới chỉ biết trả một danh sách cứng — Ngày 12 ta học nhận tham số: @PathVariable cho /api/posts/1, @RequestParam cho ?page=2, và nghệ thuật thiết kế URL tử tế. Hẹn gặp lại!